1 - دليل اجتهادى : شيخ انصارى قدّس سرّه مىگويد : هر اماره‌اى كه شارع آن را به خاطر كشف و حكايت بالقوه از واقع معتبر كرده باشد ، اگر در احكام باشد « دليل اجتهادى » نام دارد ، و اگر در موضوعات باشد ، « اماره‌ى معتبر » نام دارد . « 1 » ادله‌اى كه منشأ و مرجع تحصيل احكام واقعى هستند ، به اعتبار اينكه اجتهاد مجتهد در جهت تحصيل احكام واقعى از آنها است ، ادله‌ى اجتهادى ناميده مىشوند . ادله‌ى اجتهادى نزد شيعه كتاب ، سنت ، اجماع و عقل است . و نزد اهل تسنن عبارتند از كتاب ، سنت ، اجماع و قياس . 2 - دليل امضايى : اگر دليل شرعى دليلى باشد كه عقلا بر اساس آن عمل مىكرده‌اند و شارع آن عمل را تأييد كرده باشد ، هرچند با سكوت و عدم ممانعت از آن ، مىگويند : دليل امضايى است . يعنى شارع تنها دليل عقلا را امضا و تأييد و قبول كرده است . 3 - دليل انسداد : به عنوان « انسداد » رجوع شود . 4 - دليل تأسيسى : اگر دليل مجعول از طرف شارع دليلى باشد كه قبلا عقلا به آن عمل نمىكرده‌اند و شارع ابتداء آن را جعل كرده باشد ، دليل را « تأسيسى » گويند . 5 - دليل الخطاب :

--> ( 1 ) الرسائل ، ص 408 .